Jeugddiaconaat is bouwen aan een levenshouding

21 oktober 2019

« terug naar actueel

Diaconaat is geloven den. Hoe begeleid je jongeren in diaconale vorming? Op zo'n manier dat ze leren dat het om veel meer gaat dan geld inzamelen of helpen met soep schenken? Dat het vooral gaat om de ontmoeting met de medemens?

Diaconaat wat is dat?


Bij diaconaat kun je vier kenmerken onderscheiden:

  1. Barmhartigheid is dat je vanuit een innerlijke liefdevolle bewogenheid belangeloos betrokken bent bij de ander. Het blijft dus niet bij ‘geraakt zijn’, maar uit zich in een daad.
  2. Bij gerechtigheid draait het erom mensen tot hun recht te laten komen. Niemand hoeft gebukt te gaan onder beperkende leefomstandigheden. God strijdt tegen alles wat dat ‘tot je recht komen’ in de weg staat en roept de mens daartoe ook op.
  3. Rentmeesterschap is het derde kenmerk. In het verlengde van de zorg voor je naaste is er de bijbelse opdracht om goede zorg te geven aan de schepping. De aarde is aan ons toevertrouwd. Rentmeesterschap is het beheren met respect, verantwoording en toewijding.
  4. Wederkerigheid betekent dat je niet alleen een ‘probleemgeval’ ziet, maar juist de mens zelf. Een mens met een persoonlijk verhaal, met emoties, talenten en interesses. Wederkerigheid zorgt er voor dat je je niet beter voelt dan de hulpvrager en dat je open staat voor het perspectief van de ander.


Tips voor het oefenen van een diaconale houding


Hoe pak je die ontmoeting en het leren dan aan? Wat heb je nodig? Hier vind je vijf tips:

  1. Ga die kerk uit
    Jeugddiaconaat leer je niet uit een boekje alleen. Zet ervaring centraal. Ga je jeugdhonk uit. Spreek met de diakenen. Nog liever: ga je kerk uit en arrangeer ontmoetingen bij de voedselbank, straatpastoraat of een vluchtelingenhuis. Ga daar niet alleen kijken of ‘helpen’, maar ga op zoek naar ontmoeting en verbinding met mensen. Ook als dat misschien spannend is.
    JOP en Kerk in Actie hebben in 2019 een project ontwikkeld, in co-creatie met gemeenten, waarbij diaconale ontmoetingen centraal staan: Jong in Actie.
  2. Laat de ervaring voor zich spreken.
    Laat zoveel mogelijk ruimte voor wat er in de ontmoeting gebeurt. Geef - na een ontmoeting - volop tijd en aandacht aan de emoties die mogelijk losgekomen zijn. Welke snaar heeft de ontmoeting geraakt bij de jongere?
  3. Stuur of moraliseer zo min mogelijk
    Erken de emoties of gedachten die de jongeren uiten. Oordeel niet en stuur niet met moralistische reflecties. Als je daar (te snel) mee begint, is dat voor jongeren een drempel om nog vrijuit iets te delen wat mogelijk afwijkt van jouw verwachting of doel.
  4. Neem eigen context en jongeren zelf vertrekpunt
    Kijk altijd naar de unieke jongere in de unieke context op dat unieke moment. Wat is hun talent, hun interesse, hun angst, hun behoefte? Wat is de context van de jongeren en van de kerk? Dat is een rijke leeromgeving. Ga daarmee aan de slag. Werk vanuit hun persoonlijke kracht en maak gebruik van de rijke leeromgeving. Want niemand en niks is eenheidsworst.
  5. Jeugddiaconaat is niet in een hokje te vangen
    Jeugddiaconale vorming kan een plek krijgen in allerlei aandachtsgebieden binnen de kerk: de catechese, gemeentebrede activiteiten, pastoraat, clubwerk, de viering, et cetera. Bed het daar in, zodat jeugddiaconaat niet een apart vakje wordt dat je eens per jaar afvinkt. Jeugddiaconaat is geen project voor de zondag (catechese/club/kerk), het is bouwen aan een levenshouding!

De rol van de jongere en de rol van de leiding


In dit leerproces zijn alle betrokkenen van persoonlijke waarde: degene die je ontmoet, de jongere, en jijzelf als leiding. Iedereen is uniek, met eigen mogelijkheden, talenten, behoeftes. Door echte ontmoeting met de ander zie je de mens zelf, in plaats van het probleem alleen.

Ontmoeting is geen eenrichtingsverkeer. Jongeren worden uitgenodigd daarbij ook echt iets van zichzelf te laten zien: hun verwondering, angst, maar ook talenten, interesses en mogelijkheden. Van de leiding vraagt dat, dat je vooral stuurt op het overwinnen van drempels en openen van harten, ook als dat soms spannend is. Door aan te sluiten bij de context, door zelf als leiding daarin het voorbeeld te geven.

Durf zelf ook uit je eigen comfortzone te gaan, verleg daarmee je eigen grenzen. Wees gerust eerlijk als je zelf iets spannend vindt, wissel dat uit met de jongeren en ga de uitdaging toch samen aan. Je vervult daarin een voorbeeldrol. Jij bent het (oefen)materiaal. Ook ben jij degene die ze gidst en coacht, vanuit een grondhouding van vertrouwen. In hen, in jezelf en in Gods leiding.


Meer weten

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van JOP. Meld je hier aan.

jop.nl maakt gebruik van cookies.
De website van JOP gebruikt cookies en daarmee vergelijkbare technieken om de kwaliteit van de website te verbeteren en jou een optimale bezoekerservaring te bieden. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube en Twitter. Deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen.