Maak het bijbelverhaal concreet

9 september 2019

« terug naar actueel

Jongeren en de Bijbel: dat lijken vaak werelden van verschil. Hoe breng je die twee bij elkaar? Hoe zorg je ervoor dat bijbelteksten betekenis krijgen voor hen? Met het ‘hermeneutisch vierkant’ kun je een goede invalshoek hebben.

Een andere tijd en context


Bijbelteksten zijn in een bepaalde tijd geschreven en ontstaan in een andere context dan de onze. Denk bijvoorbeeld aan het verhaal over Abram die alles achter zich laat omdat God hem roept om op weg te gaan (Genesis 12:1-9). Het is een mooi verhaal, maar voor veel jongeren staat het toch ver van hun leven af.

Als je zo’n verhaal leest, is de betekenis daarvan daarom nooit meteen helder: je moet het eerst interpreteren, de tekst heeft dus een extra vertaalslag nodig. Hiervoor is het ‘hermeneutisch vierkant’ een goede kapstok.


Hermeneutisch vierkant 
 

Met ‘bijbeltekst’ wordt een verhaal of ander soort tekst uit de bijbel bedoeld. Achter al die teksten uit de Bijbel gaan ervaringen van mensen schuil. De ‘ervaring van toen’ duidt de ervaring aan die in de bijbeltekst naar voren komt of waarnaar deze verwijst. Je roept die ervaring op door de jongeren te vragen naar hoe Abram het ervaren moet hebben toen God hem riep. Was dat vroeger anders dan nu, om alles achter je te laten en gewoon te gaan? Wat was hetzelfde, wat was anders? Hoe denken de jongeren dat het geweest moet zijn?

Om het verhaal nog meer te laten leven voor kinderen en jongeren is het belangrijk iets in te brengen dat ‘van nu’ is. Deze ‘tekst van nu’ kan van alles zijn: niet-bijbelse teksten, cartoons, vlogs, filmpjes, muziek etcetera. Dit kan iets uit de actualiteit zijn, maar dat hoeft niet perse. Er zijn bijvoorbeeld populaire influencers die een soort ‘nomade-bestaan’ leiden of die bijzondere reizen afleggen en daar veel over delen via Instagram. Of kijk met elkaar naar een film, of naar filmpjes via YouTube.

Ook achter deze ‘tekst van nu’ gaan weer concrete ervaringen van mensen schuil. Of ervaringen van de jongeren zelf. Bijvoorbeeld als je vraagt naar wat het bekijken van het Instagram-account van de influencer bij hen oproept. Hoe zou het zijn om zo te leven als deze persoon doet?

Heeft hij ook alles achter zich gelaten net als Abram? Bereid hij zich goed voor op zijn volgende reisdoel, of weet hij net als Abram niet precies waar hij terecht zal komen? Alle ervaringen die te maken hebben met het thema en de bijbeltekst vallen onder ‘ervaring van nu’.


Wisselwerking


Alle elementen in het hermeneutisch vierkant, zowel de teksten als de ervaringen, staan op zichzelf. De verschillende gezichtspunten die ze bieden kunnen nooit samenvallen. Wel kun je onderlinge verbanden leggen. Er is verbinding én verschil tussen de wereld van de tekst en de wereld van de jongeren. Je kunt dit proces oproepen door samen te zoeken naar de overeenkomsten en de verschillen tussen de levens van Abram en de influencer. Als je met elkaar bovenstaande vragen bespreekt ben je hier al mee bezig. Je kunt het ook op een meer open wijze aanpakken: welke overeenkomsten zien jullie? En daarna: welke verschillen? De dingen die de jongeren zelf opvallen bieden de beste aanknopingspunten om over door te praten!


Bevestiging en kritiek


De bijbelse tekst kan bevestiging geven, maar óók kritiek. Het bij elkaar brengen van de bijbelverhalen en de leefwereld van de jongeren is daarom nooit zonder spanning. De tekst kan aansluiten op de ervaring van nu, maar het kan ook botsen. Grote kans dat de influencer zelf bedenkt waar hij naartoe gaat, wanneer en met wie. Abram ging omdat God hem riep. Zo’n constatering alleen al biedt genoeg om eens even over door te praten. Stel, God roept jou, wat dan? Zou dat kunnen, dat God je op zo’n manier roept?

Als er op deze manier wisselwerking komt tussen de verschillende elementen uit het hermeneutisch vierkant, gaat de Bijbel leven voor jongeren. Want je staat stil bij thema’s uit hun eigen leven én je gaat op zoek wat daarover gezegd wordt in bijbelverhalen.

Ben je op zoek naar meer inspiratie en concrete handvatten om met kinderen en jongeren aan de slag te gaan rond de Bijbel? Kom naar de JOP Trainingstour ‘Back to basics’.

De catechesemethode Swing gebruikt het hermeneutisch vierkant als basis. Zodat de Bijbel voor jongeren een levend en inspirerend boek wordt dat met hen mee op weg gaat.

 

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van JOP. Meld je hier aan.

jop.nl maakt gebruik van cookies.
De website van JOP gebruikt cookies en daarmee vergelijkbare technieken om de kwaliteit van de website te verbeteren en jou een optimale bezoekerservaring te bieden. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube en Twitter. Deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen.