"Wil je kinderen en jongeren inwijden? Verzorg dan je eigen geloof"

4 mei 2018

« terug naar actueel

Theologe en schrijfster dr. Lia van Aalsum sprak op 1 februari een lezing uit over Inwijding, op het Symposium 'Inwijding in de hogere vragen van het leven'. Haar boodschap: "Inwijding van jeugd begint en eindigt bij het verzorgen van je eigen geloof.

Over spiritualiteit


Wat is spiritualiteit eigenlijk en wat moet je daarmee? Van Aalsum verwijst naar het begin: Genesis 1. Wanneer het over de Geest van het begin gaat, vertaalt een joodse Engelse bijbeluitgave (JPS) “…and a wind from God sweeping over the water”. Sweeping betekent vegen: Gods Geest veegde over de wateren. Zij - het Hebreeuwse ‘roeach’ (‘Geest’) is vrouwelijk… - haalt de bezem erdoor, maakt schoon, ordent, doelgericht tot Zijn gelijkenis.

Van het begin terug naar het heden. Ook nu hoort spiritualiteit volop bij het leven. Spiritualiteit is geen luxe, geen extraatje. Er wordt aan je ziel gepeuterd, getrokken, door iets dat hoger of juist dieper gaat dan de dagelijkse hectiek. Spiritualiteit overstijgt het maakbare en het meetbare en maakt vertrouwd met de goddelijke kwaliteit van het leven.


Gewaarworden


De ziel wordt geroepen en wij moeten leren horen en gehoorzamen. Er zijn drie niveaus waarop je je gewaar kunt worden van de Geest.

  1. Schokkende persoonlijke aanspraak. Soms gebeurt het dat een mens overweldigd wordt door Goddelijke aanwezigheid. De mens ervaart diepe vreugde, verbijstering, een gevoel van geschokt zijn. Deze persoon is diepgaand aangeraakt. Op het meest wezenlijke niveau is iemand veranderd. Het is een mystieke ervaring. Dit overkomt niet iedereen, maar het komt meer voor dan we denken.

    Handvat voor de leiding:
    Dit heeft goede geestelijke begeleiding nodig. Juist wanneer iemand ‘van zijn sokken geblazen’ is, heeft die persoon het nodig om de ervaring een plek en waarde te kunnen geven in en voor zijn of haar leven. Luister, sta open, oordeel niet, loop mee, leef mee en help met stevige grond te bieden voor de schokkende ervaring.

  2. De levensloop als ruimte van aanspraak. In zowel het mooie als het moeilijke in het leven, zoals geboorte, steven, vitaliteit en afbraak kan een persoon iets hogers, iets van Geestkracht, gewaarworden. Men voelt ‘het leven is méér’, het is hoger dan de dagelijkse. En dat openbaart zich in de bijzondere momenten van het leven.

    Handvat voor de leiding:
    Als je met jongeren werkt in het licht van spiritualiteit (christelijk gevoed of anders), dan moet je dit als begeleider enigszins kunnen begrijpen en aanvoelen. [zinnen omgedraaid en gekoppeld] Belangrijk is dat je voorziet of herkent wanneer dergelijke levenservaringen zich voordoen in het leven van de persoon. Wees dan aanwezig.

  3. De gewone momenten van het leven. Het kan maar zo gebeuren dat je in muziek, natuur, het lezen van je boek, de relatie met vrienden of tijdens het uitoefenen van je sport, je geraakt en verbonden voelt met iets groters. Sommige mensen herkennen dit gevoel in het woord ‘flow’.

    Handvat voor de leiding:
    De antenne hiervoor kun je ontwikkelen. Het is een subtiele gewaarwording en begeleiders in spiritualiteit en geloof kunnen iemand helpen groeien in het bewustzijn van deze antenne en deze geraaktheid.

Geraakt, en dan? Inwijding


Het kan gebeuren dat jij je gewaar wordt van die Geestkracht. Of dat één van de kinderen of jongeren uit je groep dat gebeurt. En ja, dan ben je geraakt, maar dan? Je moet er iets mee doen, anders vervliegt, verdort, verdroogt het. Spiritualiteit dient verzorgd te worden. En hoe je dat doet? Dat vraagt:

  1. Goede voeding
    Help kinderen en jongeren hun antenne voor de Geestkracht gevoelig te maken. Help hen door impulsen te geven, hen ervan bewust te maken. Godsdienst gaat pas klinken als er innerlijk iets gaat gebeuren. Neem ze mee, zo jong als ze zijn, in naar de diensten en maak ze vertrouwd met rituelen en symboliek. Godsdienstige tradities, en voor ons is dat vooral de christelijke, zijn vanouds bedoeld als oefenruimte om die toegankelijkheid te openen en te verkennen. Deel jouw eigen ervaringen van spiritualiteit. Ga ze voor en vertel van de momenten van jouw geraaktheid. Help ze hun momenten en manieren gewaar te worden en help ze deze te verzorgen.

  2. Scholing
    Bied kennis en oefenmomenten aan. Natuurlijk is dit nauw verwant met het vorige punt. Maar leer ze ook kijken naar godsdienst en naar spiritualiteit. Help hen te leren lezen, om te beginnen de Bijbel. Dit zijn niet zomaar ‘verhalen’; het zijn teksten die je kunt leren proeven en die jou echt iets te zeggen hebben. Werk met creativiteit, kunst, muziek en – niet te vergeten – stilte. Praat ook over andere godsdiensten en natuurlijk over mensen die buiten godsdienstige kaders heel ‘gelovig’ kunnen leven. Nodig die mensen uit, zoek ze op, kijk naar een film, lees hun teksten, beluister die songs. God werkt op zoveel manieren; dat is het moeilijke maar ook het mooie!

Wat er vooraf nodig is: help hen te vertrouwen
Waar het mee begint is dat iemand leert vertrouwen op die aanraking. Personen, en de gemeenschap als geheel, kunnen anderen, zoals jongeren, helpen om te vertrouwen op die aanraking. Leer open te staan voor die geest.

Vier praktische ingangen voor inwijding


Inwijding in geloven kan je - een beetje platgeslagen - kort samenvatten in de formule: Leren = horen x durven te gehoorzamen. Dat gebeurt met onderstaande vier stappen. Let op, dit is geen afvinklijstje. Deze ingangen blijven een leven lang relevant en dienen blijvend verzorgd te worden.

  1. Leer verstillen en gewaarworden
    Dit is essentieel voor jongeren en volwassenen. In kerk, gemeenschap, de natuur, overal. Help kinderen en jongeren stil te staan en stil te worden. Doe het voor, vertel erover, neem ze mee naar buiten of juist ‘naar binnen’ in diverse contexten en help ze voorzichtig woorden te geven aan wat ze mogelijkerwijs gewaarworden. Pas op, stilte kan ook confronterend zijn en pijn of angst naar boven brengen. Werk daarom hier extra behoedzaam en zorgvuldig.

  2. Leer lezen, denken en verwoorden
    Woorden met diepgang moet je proeven. Help als kerk de jeugd de Bijbel te lezen, laat hen kennismaken met de verhalen, de woorden, de betekenissen, en wat er speelt tussen de regels door. Werk zo mogelijk ook met fragmenten uit theologische geschriften en spirituele schrijvers. Ontwikkel hun symboolgevoeligheid.

  3. Leer handelen in de Geest
    Oefen om anderen te zien en te helpen over je eigen persoonlijke ‘agenda’ heen. Werk praktisch mee aan Gods wereld. Ook hier is verstillen belangrijk: wat vraagt God echt van mij?

  4. Leer vieren
    Vier op klassieke en creatieve manieren, actief en passief. Onderhoud je persoonlijk gebedsleven, dat kan ook op creatieve manier, of door de kunst.

Inwijding van anderen begint bij jezelf. Als wij allen zelf beter leren gewaarworden en gehoor geven, en daarover delen en voorleven, dan kunnen wij zelf ook jongeren daarin voorgaan, helpen en stimuleren.

Bron: Dr. Lia van Aalsum, Lia.vanAalsum@han.nl (Nijmegen)

Over spiritualiteit


Wat is spiritualiteit eigenlijk en wat moet je daarmee? Van Aalsum verwijst naar het begin: Genesis 1. Wanneer het over de Geest van het begin gaat, vertaalt een joodse Engelse bijbeluitgave (JPS) “…and a wind from God sweeping over the water”. Sweeping betekent vegen: Gods Geest veegde over de wateren. Zij - het Hebreeuwse ‘roeach’ (‘Geest’) is vrouwelijk… - haalt de bezem erdoor, maakt schoon, ordent, doelgericht tot Zijn gelijkenis.

Van het begin terug naar het heden. Ook nu hoort spiritualiteit volop bij het leven. Spiritualiteit is geen luxe, geen extraatje. Er wordt aan je ziel gepeuterd, getrokken, door iets dat hoger of juist dieper gaat dan de dagelijkse hectiek. Spiritualiteit overstijgt het maakbare en het meetbare en maakt vertrouwd met de goddelijke kwaliteit van het leven.


Gewaarworden


De ziel wordt geroepen en wij moeten leren horen en gehoorzamen. Er zijn drie niveaus waarop je je gewaar kunt worden van de Geest.

  1. Schokkende persoonlijke aanspraak. Soms gebeurt het dat een mens overweldigd wordt door Goddelijke aanwezigheid. De mens ervaart diepe vreugde, verbijstering, een gevoel van geschokt zijn. Deze persoon is diepgaand aangeraakt. Op het meest wezenlijke niveau is iemand veranderd. Het is een mystieke ervaring. Dit overkomt niet iedereen, maar het komt meer voor dan we denken.

    Handvat voor de leiding:
    Dit heeft goede geestelijke begeleiding nodig. Juist wanneer iemand ‘van zijn sokken geblazen’ is, heeft die persoon het nodig om de ervaring een plek en waarde te kunnen geven in en voor zijn of haar leven. Luister, sta open, oordeel niet, loop mee, leef mee en help met stevige grond te bieden voor de schokkende ervaring.

  2. De levensloop als ruimte van aanspraak. In zowel het mooie als het moeilijke in het leven, zoals geboorte, steven, vitaliteit en afbraak kan een persoon iets hogers, iets van Geestkracht, gewaarworden. Men voelt ‘het leven is méér’, het is hoger dan de dagelijkse. En dat openbaart zich in de bijzondere momenten van het leven.

    Handvat voor de leiding:
    Als je met jongeren werkt in het licht van spiritualiteit (christelijk gevoed of anders), dan moet je dit als begeleider enigszins kunnen begrijpen en aanvoelen. [zinnen omgedraaid en gekoppeld] Belangrijk is dat je voorziet of herkent wanneer dergelijke levenservaringen zich voordoen in het leven van de persoon. Wees dan aanwezig.

  3. De gewone momenten van het leven. Het kan maar zo gebeuren dat je in muziek, natuur, het lezen van je boek, de relatie met vrienden of tijdens het uitoefenen van je sport, je geraakt en verbonden voelt met iets groters. Sommige mensen herkennen dit gevoel in het woord ‘flow’.

    Handvat voor de leiding:
    De antenne hiervoor kun je ontwikkelen. Het is een subtiele gewaarwording en begeleiders in spiritualiteit en geloof kunnen iemand helpen groeien in het bewustzijn van deze antenne en deze geraaktheid.

Geraakt, en dan? Inwijding


Het kan gebeuren dat jij je gewaar wordt van die Geestkracht. Of dat één van de kinderen of jongeren uit je groep dat gebeurt. En ja, dan ben je geraakt, maar dan? Je moet er iets mee doen, anders vervliegt, verdort, verdroogt het. Spiritualiteit dient verzorgd te worden. En hoe je dat doet? Dat vraagt:

  1. Goede voeding
    Help kinderen en jongeren hun antenne voor de Geestkracht gevoelig te maken. Help hen door impulsen te geven, hen ervan bewust te maken. Godsdienst gaat pas klinken als er innerlijk iets gaat gebeuren. Neem ze mee, zo jong als ze zijn, in naar de diensten en maak ze vertrouwd met rituelen en symboliek. Godsdienstige tradities, en voor ons is dat vooral de christelijke, zijn vanouds bedoeld als oefenruimte om die toegankelijkheid te openen en te verkennen. Deel jouw eigen ervaringen van spiritualiteit. Ga ze voor en vertel van de momenten van jouw geraaktheid. Help ze hun momenten en manieren gewaar te worden en help ze deze te verzorgen.

  2. Scholing
    Bied kennis en oefenmomenten aan. Natuurlijk is dit nauw verwant met het vorige punt. Maar leer ze ook kijken naar godsdienst en naar spiritualiteit. Help hen te leren lezen, om te beginnen de Bijbel. Dit zijn niet zomaar ‘verhalen’; het zijn teksten die je kunt leren proeven en die jou echt iets te zeggen hebben. Werk met creativiteit, kunst, muziek en – niet te vergeten – stilte. Praat ook over andere godsdiensten en natuurlijk over mensen die buiten godsdienstige kaders heel ‘gelovig’ kunnen leven. Nodig die mensen uit, zoek ze op, kijk naar een film, lees hun teksten, beluister die songs. God werkt op zoveel manieren; dat is het moeilijke maar ook het mooie!

Wat er vooraf nodig is: help hen te vertrouwen
Waar het mee begint is dat iemand leert vertrouwen op die aanraking. Personen, en de gemeenschap als geheel, kunnen anderen, zoals jongeren, helpen om te vertrouwen op die aanraking. Leer open te staan voor die geest.

Vier praktische ingangen voor inwijding


Inwijding in geloven kan je - een beetje platgeslagen - kort samenvatten in de formule: Leren = horen x durven te gehoorzamen. Dat gebeurt met onderstaande vier stappen. Let op, dit is geen afvinklijstje. Deze ingangen blijven een leven lang relevant en dienen blijvend verzorgd te worden.

  1. Leer verstillen en gewaarworden
    Dit is essentieel voor jongeren en volwassenen. In kerk, gemeenschap, de natuur, overal. Help kinderen en jongeren stil te staan en stil te worden. Doe het voor, vertel erover, neem ze mee naar buiten of juist ‘naar binnen’ in diverse contexten en help ze voorzichtig woorden te geven aan wat ze mogelijkerwijs gewaarworden. Pas op, stilte kan ook confronterend zijn en pijn of angst naar boven brengen. Werk daarom hier extra behoedzaam en zorgvuldig.

  2. Leer lezen, denken en verwoorden
    Woorden met diepgang moet je proeven. Help als kerk de jeugd de Bijbel te lezen, laat hen kennismaken met de verhalen, de woorden, de betekenissen, en wat er speelt tussen de regels door. Werk zo mogelijk ook met fragmenten uit theologische geschriften en spirituele schrijvers. Ontwikkel hun symboolgevoeligheid.

  3. Leer handelen in de Geest
    Oefen om anderen te zien en te helpen over je eigen persoonlijke ‘agenda’ heen. Werk praktisch mee aan Gods wereld. Ook hier is verstillen belangrijk: wat vraagt God echt van mij?

  4. Leer vieren
    Vier op klassieke en creatieve manieren, actief en passief. Onderhoud je persoonlijk gebedsleven, dat kan ook op creatieve manier, of door de kunst.

Inwijding van anderen begint bij jezelf. Als wij allen zelf beter leren gewaarworden en gehoor geven, en daarover delen en voorleven, dan kunnen wij zelf ook jongeren daarin voorgaan, helpen en stimuleren.

Bron: Dr. Lia van Aalsum, Lia.vanAalsum@han.nl (Nijmegen)

 

Meer lezen over spiritualiteit in de kerk? Lees hier het interview met ds. Arjan Plaisier.

 

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van JOP. Meld je hier aan.

jop.nl maakt gebruik van cookies.
De website van JOP gebruikt cookies en daarmee vergelijkbare technieken om de kwaliteit van de website te verbeteren en jou een optimale bezoekerservaring te bieden. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube en Twitter. Deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen.