Bouwstenen voor veilig jeugdwerk

Er zijn allerlei middelen om met elkaar te werken aan veilig jeugdwerk. Op deze pagina lees je een overzicht van deze middelen.

Vooropgesteld: laat je niet ontmoedigen door de veelheid van mogelijkheden. Kies wa past bij jullie gemeente. Er is wel één bouwsteen onmisbaar voor een veilig fundament: werken aan bewustwording.  “Veilig jeugdwerk is geen papieren tijger, maar een proces van mensen dat altijd doorgaat.”

Bewustwording

Ieder kind en iedere jongere heeft recht op een veilige plek in de kerk. De omgang met jeugd brengt extra verantwoordelijkheid met zich mee: volwassenen moeten de grens van en voor kinderen bewaken en beschermen. Realiseer je daarbij het volgende:

  1. Scheve gezagsverhouding
    De gezagsverhouding tussen leiding en jeugd is altijd ongelijk. Leidinggevenden in het jeugdwerk zijn in zekere zin rolmodel. Ook heeft de leiding grotere verantwoordelijkheid en beslissingsbevoegdheid. Dus ook al ben je nog zo laagdrempelig, kindvriendelijk in de omgang: jeugdwerkleiders, voorgangers en ambtsdragers hebben een andere positie dan kinderen, tieners en jongeren. Dat heeft effect op de onderlinge communicatie. Voor kinderen en jongeren is het vaak veel te moeilijk om hardop ‘nee’ te durven zeggen, en uit te spreken wat ze als ongemakkelijk of grensoverschrijdend ervaren.

  2. Grenzen in de groei
    Kleine kinderen kunnen vaak knuffelig zijn, willen op schoot zitten, raken elkaar en de leiding graag aan. Naarmate kinderen ouder worden zal de grens van hoe dichtbij iemand mag komen eerder bereikt zijn. Aanraken en elkaar bloot zien wordt iets van het privé-domein. Realiseer je dat ook als leiding! Zelfs al heb je vroeger de luiers verschoond van bijvoorbeeld Emma of Boaz, en heb je geknuffeld en gestoeid met ze toen ze 6 waren. Als ze 10 zijn liggen lichamelijke grenzen (zien en aanraken) heel anders. Groei ook mee met die veranderende grenzen om een betrouwbare en veilige leiding te blijven.

  3. Ook pijn in jouw groep
    Je hebt vast een goede relatie met de kinderen in je groep. Je leeft mee. Je weet wat er speelt. En toch zul je niet alles weten van wat er speelt of ooit gespeeld heeft in het leven van een kind. Ook binnen de gemeente kunnen kinderen slachtoffer (geweest) zijn van geweld, pesten of misbruik. Wees alert op persoonlijke kwetsbaarheid wanneer je zulke onderwerpen in de groep aan de orde stelt. Sta open voor signalen van kinderen.


Bezin ook als jeugdraad of als leiding in het jeugdwerk op deze kwetsbaarheid en veiligheid. Je kunt hiervoor gebruik maken van dit bezinningsprogramma. 

Hieronder vind je diverse praktische mogelijkheden om je jeugdwerk veilig in te richten. Klik op de titel voor meer informatie.


Omgangsregels


Hiermee bedoelen we afspraken over hoe je binnen een groep met elkaar omgaat. Het is goed om deze afspraken aan het begin van een seizoen te maken. Je maakt ze met elkaar en je houdt elkaar er aan. Jeugdwerkleiders binnen de gemeente kunnen met elkaar omgangsregels opstellen en vervolgens kunnen ze ook afspraken maken met de groep kinderen of jongeren waarmee ze werken.

Hoe maak je samen met je groep omgangsregels? En wat moet daar dan in? Klik hier voor voorbeelden en concrete ideeën om omgangsregels op te stellen. 


Stel vertrouwenspersonen aan


Een belangrijk onderdeel van het opstellen van beleid voor veilig jeugdwerk is het aanstellen van twee vertrouwenspersonen (een man en een vrouw) binnen de gemeente. Een vertrouwenspersoon is een toegankelijk persoon, bij wie kinderen en jongeren terecht kunnen met hun vragen. Ook jeugdwerkleiders en andere gemeenteleden kunnen bij deze persoon terecht met hun vragen, vermoedens en meldingen. Vertrouwenspersonen kunnen ook zelf iemand benaderen.

Klik hier voor meer informatie over het profiel en de taken van vertrouwenspersonen.

Let op! Voor kinderen en jongeren kan de stap naar een vertrouwenspersoon groot zijn. Zij stappen niet zo snel naar een onbekende volwassene. Zij zullen wellicht eerder een volwassene die zij goed kennen in vertrouwen nemen. Dit zou een jeugdwerkleider kunnen zijn. Daarom is de rol van die jeugdleiding essentieel. De vertrouwenspersoon heeft dan voor de jeugdleiding vooral een rol van sparren, meedenken en adviseren.


Stel een plaatselijke meldcode op


Je kunt dit concept gebruiken om zelf aan te passen.


Vind en bind goede vrijwilligers


Het is niet altijd makkelijk om vrijwilligers voor het jeugdwerk te vinden. Je bent blij als iemand zich wil inzetten. Toch is het van groot belang dat je zorgvuldig blijft in het aanstellen van vrijwilligers. Beter iemand afwijzen als je twijfelt, dan het risico lopen dat het misgaat. Wees duidelijk over je verwachtingen, ook naar bestaande vrijwilligers.


Gedragscode


Het is belangrijk dat vrijwilligers en beroepskrachten binnen de gemeente in hun gedrag rekening houden met wat wenselijk en toelaatbaar is en dat ze zich bewust zijn van de kaders waarbinnen het jeugdwerk plaats moet vinden. Daarom is het goed om een gedragscode op te stellen. In een gedragscode staat wat binnen de gemeente van vrijwilligers en beroepskrachten verwacht wordt. Het is een officieel document dat door vrijwilligers en beroepskrachten bij de start van hun werk ondertekend wordt.

Klik hier voor een voorbeeld van een gedragscode.

Verklaring omtrent gedrag


Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) is een verklaring waaruit blijkt dat het justitiële verleden van iemand geen bezwaar vormt voor het vervullen van een specifieke taak of functie in de samenleving. Justis, de screeningsautoriteit van het Ministerie van Veiligheid en Justitie, screent (rechts)personen die een VOG aanvragen en geeft de VOG's af.

Onder bepaalde voorwaarden is het voor gemeenten van de Protestantse Kerk mogelijk om voor hun jeugdwerk vrijwilligers gratis VOG's aan te vragen. Je moet daarvoor in een beleidsplan hebben geformuleerd op welke manier je zorgt voor een veilige omgeving voor jullie kinderen en jongeren. Dit beleid moet op de website van je gemeente beschikbaar zijn. In dat beleid moet zijn opgenomen dat er een of meer vertrouwenspersonen zijn, dat de vrijwilligers na een selectieprocedure worden toegelaten en dat ze de gedragscode van jullie gemeente hebben ondertekend.

Klik hier voor meer informatie over het opstellen en de inhoud van dit beleid.

Op de website gratisvog.nl lees je meer over de VOG en het in aanmerking komen voor een gratis VOG. Het aanvraagformulier voor de gratis VOG met daarop meer informatie vind je hier.

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van JOP. Meld je hier aan.

jop.nl maakt gebruik van cookies.
De website van JOP gebruikt cookies en daarmee vergelijkbare technieken om de kwaliteit van de website te verbeteren en jou een optimale bezoekerservaring te bieden. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube en Twitter. Deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen.