De vernieuwde pagina werkvormen!

Maarten Luther en de 95 stellingen (500 jaar protestantisme)

Naar overzicht werkvormen

In deze werkvorm leren kinderen over wie Maarten Luther is en over zijn rol in de geschiedenis. Ze ervaren wat het voor hem betekende de 95 stellingen op de deur te slaan.

Deze werkvorm is geschreven voor gebruik in groep 7 en 8 van de basisschool maar is met een aantal kleine aanpassingen ook te gebruiken in het jeugdwerk in de kerk bijvoorbeeld als catecheseles. Deze werkvorm gaat over Maarten Luther en 95 stellingen in het kader van 500 jaar protestantisme. 

Doelgroep:
Leerlingen uit groep 7 en 8


Doel

  • De deelnemers kunnen vertellen wie Maarten Luther is en kunnen benoemen welke rol hij in de geschiedenis gespeeld heeft.

  • De deelnemers kunnen zich inleven in Luther en van hieruit ervaren wat het voor hem betekende de 95 stellingen op de deur te slaan.

  • De deelnemers kunnen zelf stelling nemen over een onderwerp dat zij belangrijk vinden, maar wellicht niet door iedereen goed ontvangen zal worden en kunnen aangeven hoe dit voor hen is.

  • De deelnemers kunnen vertellen wat zij van Maarten Luther leren.


Beginsituatie

De leerlingen weten over het algemeen weinig van Maarten Luther. Het verschil tussen protestantse en katholieke kerken zal een deel van de leerlingen wel kennen. Zij weten over het algemeen niet hoe beide kerken ontstaan zijn.

Leerlingen vinden het vaak lastig om voor hun mening uit te komen, zeker wanneer zij niet zeker weten of hun vrienden het wel met hen eens zullen zijn. Het vraagt moed om dit toch te doen. In een veilige groepssfeer zullen de meeste kinderen met hun mening voor de dag durven te komen als hen dit gevraagd wordt.

Deze les sluit aan bij de volgende kerndoelen van het primair onderwijs:

 

  • 36. De kinderen leren hoofdzaken van de Nederlandse en Europese staatsinrichting en de rol van de burger.
  • 38. De kinderen leren hoofdzaken over geestelijke stromingen die in de Nederlandse multiculturele samenleving een belangrijke rol spelen, en ze leren respectvol omgaan met verschillen in opvattingen van mensen.
  • 51. De kinderen leren gebruik te maken van eenvoudige historische bronnen en ze leren aanduidingen van tijd en tijdsindeling te hanteren.
  • 52. De kinderen leren over kenmerkende aspecten van de volgende tijdvakken: jagers en boeren; Grieken en Romeinen; monniken en ridders; steden en staten; ontdekkers en hervormers; regenten en vorsten; pruiken en revoluties; burgers en stoommachines; wereldoorlogen en holocaust; televisie en computer.
  • 53. De kinderen leren over de belangrijke historische personen en gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis en kunnen die voorbeeldmatig verbinden met de wereldgeschiedenis.

 


Lesbeschrijving


Durf jij stelling te nemen? - 15 min

Vertel de kinderen nog niet al te uitgebreid wat jullie deze les gaan doen en wat deze opdracht met Maarten Luther te maken heeft. Dit ontdekken de leerlingen gaande de les.

Vertel: “Soms zie je dingen gebeuren, die je helemaal niet goed vindt gaan of waar je het helemaal niet mee eens bent. Je vindt bijvoorbeeld dat zwarte piet inderdaad niet langer zwart moet zijn, omdat dat kwetsend is voor sommige mensen. Of je vindt dat er veel minder asielzoekers naar Nederland zouden moeten komen. Of misschien vind je het eigenlijk wel goed als niemand meer vlees zou eten of juist iedereen weer in de Bijbel zou lezen. Maar bij al die dingen weet je ook dat andere kinderen daar heel anders over denken en daarom zegt je het misschien wel nooit tegen iemand.” 

Geef ieder kind een briefje. Leg hen uit wat een stelling is. Vraag hen een stelling op te schrijven over iets dat zij belangrijk vinden, maar waarvan ze ook weten dat anderen het er niet mee eens zullen zijn.

Vraag hen, nadat iedereen zijn stelling voor zichzelf opgeschreven heeft, of ze deze stelling ook willen delen met de klas. Wanneer ieder kind een device tot zijn beschikking heeft, is het leuk dit te doen via bijv. een site als www.socrative.com. Nadat de kinderen ingelogd kunnen zij (anoniem) hun eigen stelling intypen. Deze worden zichtbaar op het digibord. Luther maakte tenslotte ook gebruik van de modernste media uit zijn tijd. Natuurlijk kunnen de kinderen ook hun briefje op een flap plakken of hem nogmaals opschrijven.

image?w=428&h=229&rev=58&ac=1
Ga met elkaar in gesprek:

  • Lees een paar van de stellingen voor en vraag wie hem opgeschreven heeft en waarom deze persoon dat belangrijk vindt. Zorg hierbij dat andere kinderen de inbrenger met respect behandelen en benadruk dat het moed vraagt dit toe te lichten.

  • Sta vervolgens stil bij de ervaring die deze opdracht oproept. Hoe voelde je je toen je de stelling opschreef op het papiertje? Was het anders toen je hem voor in de klas liet zien of toen de leerkracht ernaar vroeg?

Vertel hen dat ze dat gevoel wat ze hadden, vast moeten houden als je een verhaal gaat vertellen, het verhaal van Maarten Luther.


Vertelling – Maarten Luther en de 95 stellingen – 20 min

Vertel hoe Luther de 95 stellingen aan de deur in Wittenberg spijkert en waarom hij dat doet. Een vertelvoorbeeld is te vinden in Bijlage 1.

Vraag de kinderen hoe Luther zich voelde toen hij de 95 stellingen op de deur sloeg. Laat ze zich daarbij voorstellen dat zij Luther zijn en bij de deur van de kerk staan of net daarvandaan lopen. Wat zouden ze denken? Hoe zouden ze zich bewegen? Laat een aantal kinderen dit voordoen of laat ze het in tweetallen aan elkaar laten zien.

Laat de kinderen vervolgens in tweetallen bedenken wat er zal gebeuren als alle mensen de stellingen gelezen hebben. Laat een aantal kinderen dit vertellen.

Vertel vervolgens kort verder, waarbij het goed is te noemen dat het uiteindelijk tot een breuk tussen Luther en de kerk gekomen is. Hieruit is het protestantisme ontstaan. Meer informatie hierover is te vinden in het lesmateriaal dat ontwikkeld is door Refo500.


In de leer bij Luther – 10 min

Vraag de kinderen wat zij van Luther geleerd hebben. Ga hierover met elkaar in gesprek. Stimuleer de kinderen op elkaar te reageren. Wanneer zij niet zelf op het idee komen om het te betrekken op hun eigen stellingen, breng dit dan in. Hoe kan Luther hen helpen als zij dingen zien die gewoon niet goed zijn?

 

 

Naar overzicht werkvormen

www.jop.nl maakt gebruik van cookies.
De website van de Jop gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen.