Om de hete brij?

Gemiddeld 5 uit 1 beoordeling

« Zoeken naar werkvormenDownload als PDF »

Leeftijd: leiding

Soort bijeenkomst:

Soort werkvorm: heel programma

Thema: Actueel, Beleid, Groepswerk, Maatschappij, Pastoraat

Tijdsduur: 1 uur en 30 min.

PVV stemmen? Homoseksualiteit? Wat je van Trump vindt? Een kind in een vechtscheidingsituatie? Of zelfs signalen van misbruik? Het open en bloot bespreken van precaire onderwerpen is niet altijd eenvoudig. Ook in de kerk weten we dat meningen verschillend en soms zelfs verdeeld kunnen zijn, en daar open met elkaar mee omgaan is niet altijd de makkelijkste weg. In deze themabijeenkosmt ga je in gesprek over spannende onderwerpen.

Inleiding

Heikele thema's worden door docenten op school liever omzeild in de klas, zo meldde de NOS op 1 februari jl. Niet alleen inde klas, maar ook vanuit de sport horen we recent over praktijken waarbij liever voor zwijgen dan voor spreken wordt gekozen. Zie hier het bericht van Nieuwsuur. Hoe gaan wij met spannende onderwerpen om in onze kerk? In het jeugdwerk?

JOP biedt een handreiking voor jeugdleiding om samen te bepalen hoe jullie willen omgaan in het jeugdwerk met heikele thema’s. JOP vindt het belangrijk om het gesprek in het jeugdwerk te stimuleren en faciliteren. Het gesprek als leiding onderling, maar ook het gesprek als leiding met jeugd. Relatiegericht jeugdwerk kan alleen gestalte krijgen als je zelf durft te delen wat je beweegt, als je jezelf durft te verbinden. En als je de ander werkelijk wilt zien en horen.

Dit programma is bruikbaar ter bezinning en voor visievorming van bijvoorbeeld de jeugdraad, taakgroep jeugd of als volledige themabijeenkomst met alle vrijwilligers en professionals in het jeugdwerk. Het is bedoeld als opstap naar een gezamenlijke praktijk, waarbij relatiegericht jeugdwerk de grondhouding is.

Doelstelling

  • Bij deelnemers bewustwording creëren om met actuele (en soms heikele) thema’s aan de slag te gaan in het jeugdwerk;
  • Bewustwording creëren van de huidige manier van doen in het al dan niet vermijden van netelige thema’s;
  • Met deelnemers de mogelijke effecten verkennen van het wel of niet aansnijden van ‘spannende’ thema’s;
  • Tot besluit en actie komen over vervolgstappen, als het gaat om het aansnijden van actuele en heikele thema’s.

Benodigdheden

  • Apparatuur en benodigdheden om filmpje te kunnen bekijken
  • Stellingen
  • Pennen
  • Post-its in twee verschillende kleuren
  • Flap-overvel
  • Stiften
  • Tape of poster-buddy’s

 

Introductie

Kijk met elkaar naar het filmpje van Koefnoen dat je hier kunt vinden. Johan Goossens speelt hier in het satirische programma ‘zichzelf’ als beginnend docent op een ‘zwart’ ROC. Over zijn werk heeft hij verschillende columns geschreven in het Parool. Hij laat vaak op hilarische manier zien hoe verschillende pogingen om een zinvol gesprek jammerlijk stranden. Aan de andere kant lukt het wonderlijk genoeg ook weer wel heel vaak, maar dan nét op een andere manier dan zijn eigen bedoeling was.

Leg uit dat het op scholen, maar ook in de kerk, vaak lastig is om het gesprek aan te gaan over maatschappelijk gevoelige thema’s. Deze bijeenkomst is ervoor bedoeld om met elkaar van gedachten te wisselen over deze thema’s en de rol van de kerk. De centrale vraag is of en hoe je daar als kerk invulling aan wilt geven in het jeugdwerk.

Programma 

Tijdsduur circa 1,5 uur

Verkenning
(15 minuten)

Lees de volgende stellingen 1 voor 1 voor. Trek in de ruimte een denkbeeldige lijn waarbij het ene uiteinde staat voor EENS en het andere uiteinde voor ONEENS. Per stelling neemt iedereen positie op de lijn. Laat verschillende mensen hun positie toelichten. Reageren op elkaar mag. En van positie veranderen ook.

  • Sommige zaken zijn privé en hoef je niet open en bloot op tafel te leggen.
  • Geloof is waardevol in het leven van nu, dus is het belangrijk om maatschappelijk actuele thema’s te bespreken in de kerk en in het jeugdwerk.
  • We moeten het vooral hebben over kernzaken: God, de Bijbel en geloof. Daar hoef je de krant van vandaag niet per se bij te halen.
  • Ik geloof best dat er mensen van allerlei pluimage onder de kerkgangers / onze jeugd zit, maar ik hoef dat niet allemaal te weten.
  • NIET praten over heikele thema’s zorgt voor eenzaamheid en uitsluiting.
  • Discussie opwerpen over zaken als islam, homoseksualiteit en PVV stemmen leidt tot gespletenheid in de gemeenschap. Niet doen dus.
  • We moeten niet praten over, maar praten met.

Praktijk
(25 minuten)

Splits nu op in duo’s. Samen verkennen jullie je eigen praktijk en handelen in het jeugdwerk door middel van de volgende opdracht.

Vertel over een recente situatie waarin een spannend onderwerp zich aandiende. Elke persoon heeft ongeveer vijf minuten om te vertellen. De vragen hieronder kunnen je helpen:

  • Welk onderwerp betrof het

  • Wat was de situatie (werd het onderwerp ingebracht door iemand of kwam je het zelf tegen en dacht je ‘moet ik hier iets mee’?)

  • Wat was de context (in de groep? 1 op 1? waren er anderen bij? Grote mensen of kinderen/jongeren? waar was je?)

  • Wat deed jij? (ging je het onderwerp uit de weg? Sneed je het onderwerp aan? Hoe deed je dat?)

  • Wat was de reactie?

  • Wat deed het met jou? (wat voelde je, wat zag je, wat hoorde je, wat voor effect had het op je doen en laten, wat waren je gedachten)

  • Wat deed het met de ander(en)?


Inventariseer na afloop in de groep de bevindingen. Schrijf deze op een flap.

Visievorming
(20 minuten)

Je hebt met elkaar van gedachten gewisseld en bent overeenkomsten, maar misschien ook verschillen tegengekomen. Het roept wellicht vragen op die je onderling aan elkaar wilt stellen. Inventariseer met elkaar wat je is opgevallen. Het gaat er daarbij niet om een oordeel over elkaar uit te spreken. (Benoem dat ook expliciet) Het gaat er wel om de meningen en opvattingen uit de verkenning verder te concretiseren.

In het voorgaande hebben jullie stil gestaan bij stellingen over de relatie tussen actualiteit en geloof. Houd de voorgaande stap nog even goed in gedachten. Deel pennen en post-its uit in twee kleuren. Teken het onderstaande kwadrant op een flap-overvel en hang dat aan de muur.

Laat iedereen op de éne kleur post-its de positieve (gewenste) gevolgen of effecten schrijven en op de andere kleur post-its de negatieve (ongewenste) gevolgen of effecten schrijven. Bijvoorbeeld op rood: ‘uitsluiting’ of op groen: ‘acceptatie’.

 

Spannende thema's ..... niet bespreken wel bespreken 

mogelijke effecten voor individu

   

mogelijke effecten voor groep / gemeenschap

   

Als iedereen zijn ideeën heeft opgeplakt kun je met elkaar kijken of bepaalde post-its bij elkaar horen. Soms zijn net wat andere woorden gebruikt, maar is hetzelfde bedoeld of hebben ze heel sterk met elkaar te maken. Op die manier creëer je met elkaar wat overzicht.

Bepaal met elkaar of je het wijs en verstandig vindt om actuele thema’s te bespreken. Misschien zie je met elkaar bepaalde randvoorwaarden waar eerst aan gewerkt moet worden. Noteer dat met elkaar en maak daar zo nodig afspraken over.

 

Concretiseren - wat is er mogelijk?
(20 min)

Het bespreekbaar maken van moeilijke onderwerpen is naar mening van JOP wenselijk en misschien zelfs noodzakelijk. Maar hoe je dat doet, daar is niet 1 formule voor. Waar het éne initiatief het groepsgesprek bevordert of faciliteert is het andere initiatief gericht op het individu en is er dus een persoonlijke aanpak. Elke context vraagt om een eigen aanpak, zo ook elk thema of elk persoon dat een heet hangijzer op tafel wil leggen.

Bespreek nu, op basis van jullie bevindingen in dit programma, wat jullie wenselijk achten. Wat is er nodig, wat is er wenselijk, wat is er mogelijk. Misschien is een verdere bezinning op dergelijke vragen wenselijk. Of is er behoefte aan praktische handreikingen of training. Bespreek dit met elkaar.

De vraag is nu aan de orde wat jullie concreet willen en hoe je daar gaat komen. Misschien wil je je eerst nog verdiepen in bepaalde mogelijkheden of wil je enthousiast aan de slag, maar heb je ondersteuning nodig. Bespreek met elkaar:

  1. Hoe ziet de ideale situatie eruit?

  2. In hoeverre wijkt dat af van huidige situatie?

  3. Welke stappen zijn nodig om van de huidige situatie naar gewenste situatie te komen?

  4. Welke ondersteuning, informatie of vaardigheden zijn daarvoor nodig?



Afronden
(10 minuten)
Vat de uitkomsten en besluiten van de bijeenkomst kort samen. Sluit af met gebed.
En wellicht is het leuk en goed om, na afloop van de bijeenkomst, de avond gezamenlijk af te sluiten met een glaasje in een luchtig napraatmoment.

Tips voor gesprek met kinderen en jongeren
Wil je met kinderen of jongeren het gesprek aangaan over bijvoorbeeld een heftige actualiteit, bijvoorbeeld een terroristische aanslag? Kan je daar wel wat tips en handvatten bij gebruiken? We hebben 10 tips voor je op een rijtje gezet. 

 

Verder lezen
In verschillende edities van PRO! is hier aandacht voor geweest vanuit diverse perspectieven. Een greep uit deze informatie staat hieronder vermeld.

Artikel Met Arjet Borger: In gesprek over seks (pp.6-9) Seks is vaak een onderwerp waar mensen niet makkelijk over spreken, maar het kan geen kwaad om er wel aandacht aan te besteden. In dit artikel vertelt Arjet Borger over het belang om het in de kerk te hebben over seks én geeft natuurlijk ook aan hoe dit gesprek gevoerd kan worden. Zelfs wanneer je het niet over seks wilt hebben, kan het een goede richting wijzen om veiligheid te creëren om andere lastige thema’s te bespreken.

Themanummer PRO!: Jeugdpastoraat. Jeugdpastoraat kan op verschillende manieren worden ingevuld. In dit themanummer van PRO! is er aandacht voor verschillende initiatieven uit het land én wordt achtergrondinformatie gegeven over jeugdpastoraat. Theorie en praktijk worden met elkaar afgewisseld.

Themanummer PRO!: Leren in de kerk Veel mensen denken bij leren in de kerk ogenblikkelijk aan catechese én aan methodes. Leren kan echter op heel veel verschillende manieren en gaat soms veel beter zonder methode. In dit themanummer van PRO! maak je kennis met verschillende initiatieven en de visie van JOP.


Verder leren

Training jeugdpastoraat. Hoe zorg je ervoor dat de persoonlijke aandacht voor de kinderen en jongeren hoog in het vaandel blijft staan? In deze training verken je de mogelijkheden.

Werkmap jeugdpastoraat deel 1 en 2 (deel 1 is gratis verkrijgbaar als e-book)

Stappenplan Veilig Jeugdwerk. Informatie en handreikingen omtrent grensoverschreiding en seksueel misbruik binnen het kerkelijk jeugdwerk.

Beleidswijzer Jeugdwerk. Wil je je visie en werkwijze echt verankeren in de gemeente, dan is het verstandig om het ook vast te leggen in je beleidsplan. Hoe je dat doet? Daar biedt deze Beleidswijzer Jeugdwerk een stappenplan voor.


Heb je een vraag? Of behoefte aan een advies? Neem dan contact op met team Ondersteuning Gemeenten. We zijn bereikbaar van maandag tot en met donderdag van 09.00 uur tot 21.00 uur en op vrijdag van 9.00 uur tot 16.00 uur via telefoonnummer (030) 880 1438 en per mail via info@jop.nl.

 

« Zoeken naar werkvormenDownload als PDF »


Naast programma's voor complete bijeenkomsten, komen er ook veel 'losse' werkvormen in het aanbod.

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van JOP. Meld je hier aan.

jop.nl maakt gebruik van cookies.
De website van JOP gebruikt cookies en daarmee vergelijkbare technieken om de kwaliteit van de website te verbeteren en jou een optimale bezoekerservaring te bieden. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube en Twitter. Deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen.