Werkvormen voor
jouw jeugdwerk

Uniek of identiek

Naar overzicht werkvormen

Programma rond polarisatie. Voelspel, Collage met krantenknipsels maken, TV schooljournaal kijken met kijkvragen, lezen en bespreken van DaniŽl 6, rollenspel rondom verschillende situaties

WIE VOEL IK?
Doelstelling: de jongeren leren het thema kennen: iedereen is uniek!
Tijdsduur: vijftien minuten
Nodig: blinddoeken, extra petjes, brillen et cetera.

Deel de groep in tweeën. De ene groep wordt geblinddoekt, de andere groep niet. De mensen die niet geblinddoekt zijn, lopen elk naar een geblinddoekte toe. De geblinddoekten proberen de anderen te herkennen door het gezicht af te tasten. Uiteraard mag er geen geluid gemaakt worden. Kunnen ze de ander herkennen? Hierna wordt de andere groep geblinddoekt en een andere partner gezocht. Herhaal het spel. Je kunt het spel moeilijker maken door attributen te wisselen of toe te voegen: een ander petje, andere bril, oorbellen of haardracht bijvoorbeeld.

Wissel na afloop uit: Waaraan herkende je de ander? Vorm van gezicht of iets anders? Wanneer was het moeilijk om iemand te herkennen? Wat kenmerkt een persoon? Soms kan iets kenmerkends fijn zijn, maar soms ook juist niet. Benoem dit. Hoe het ook ging, ieder mens is uniek. Toch plaatsen we mensen vaak in hokjes. Onder andere op basis van uiterlijk. In welke ‘hokjes' kun je jouw groep op basis van uiterlijk onder verdelen? Kies een kenmerk waarop je de groep indeelt (kleur haar, ogen, huid, vorm van hoofd etc.). Je kunt je groep daarna opnieuw indelen op andere kenmerken, zoals hobby's. Bespreek nu: hebben deze mensen in het ‘dagelijks leven' ook iets met elkaar? Delen ze ook (andere) interesses, denkbeelden en dergelijke, of is deze indeling uiteindelijk willekeurig? Enerzijds leidt uiterlijk dus tot herkenning, anderzijds leidt teveel focussen op uiterlijk juist tot polarisatie.

NIEUWSBERICHTEN
Doelstelling: de jongeren krijgen inzicht op de invloed van de media op polarisatie
Tijdsduur vijftien minuten
Nodig: verschillende kranten, grote vellen papier, lijm

Dit spel geeft inzicht in de invloed van de media op polarisatie. Doel van dit spel is dat de teams zoveel mogelijk ‘polariserend' nieuws vinden. De groep gaat in teams van vier personen uit elkaar. Ze scheuren artikelen uit waarin mensen in groepen worden beschreven.
Bijvoorbeeld: Antilliaanse tienermoeders, Marokkaanse straatjongens, Ajax hooligans, autochtone criminelen, werkende moeders, oppasvaders et cetera. Na tien minuten worden de artikelen per team toegelicht. Tel de artikelen en schrap degene die niet over een cultuur, nationaliteit of geloof gaan. Het team dat aan het einde de meeste artikelen overhoudt heeft gewonnen.

Variant: het team dat van de meest verschillende groeperingen nieuws heeft verzameld, heeft gewonnen. Praat met elkaar door over het spel. Bekijk met elkaar wat voor artikelen de tieners hebben gevonden. Is het onderwerp positief of negatief? Is de toon van de schrijver positief of negatief? Op welke manier beïnvloedt dit ons beeld over de groep waar het artikel over gaat?

DISCUSSIE
Doelstelling: de jongeren horen verschillende meningen over polarisatie, en bepalen hun eigen mening door middel van stellingen
Tijdsduur: dertig minuten
Nodig: computer met internetverbinding, goede luidsprekers, de stellingen uit deze werkvorm

Op www.schooltv.nl vind je een filmpje van ongeveer vijftien minuten over integratie. Bekijk dit filmpje als inleiding op de discussie. In dit filmpje komen verschillende jongeren aan het woord. Ook wordt er een kort historisch overzicht geschetst van vreemdelingen die naar Nederland kwamen. Zie www.schooltv.nl/eigenwijzer, via de zoekterm ‘integratie' kom je bij de link naar het filmpje.

Wijs twee tegenover elkaar liggende punten in de ruimte aan: één voor ‘helemaal mee eens' en één voor ‘helemaal niet mee eens'.
Lees telkens een stelling voor en laat iedereen de plek innemen waar hij of zij wil staan. Het is ook mogelijk om er ergens tussenin te staan. Vervolgens proberen de groepen met een mening elkaar en de mensen die het nog niet zo zeker weten te overtuigen van hun mening. Zorg dat de vaart erin blijft door telkens op tijd de volgende stelling in te brengen voordat de discussie doodslaat. Wanneer iedereen aan één kant staat, kun je zelf de tegenoverliggende positie innemen.

Stellingen:

  • Mensen van een andere cultuur hebbengekke gewoontes.
  • Jamilla uit Marokko vertelt in het filmpje dat ze zich geen Nederlander voelt, maar ook geen Marokkaan. Dat is moeilijk voor haar.
  • Een buitenlander die in Nederland komt wonen moet zich aanpassen aan de Nederlandse cultuur.
  • De overheid moet inburgering regelen, wij hoeven daar niks voor te doen.

Sommige mensen zullen ‘politiek correcte' antwoorden geven, anderen praten misschien hun ouders of vrienden na. Dat geeft niet en dat hoort bij de identiteitsvorming. Het is echter goed om de diverse meningen te laten klinken en hier en daar nuances aan te brengen. Overigens is het heel goed om hier de boodschap mee te geven dat Jezus juist ruimte gaf aan iedereen die hij tegenkwam.
Hij ging om met bedelaars, zwervers en melaatsen, de mensen die vaak door anderen gehekelt en vermeden werden.

VERHAAL
Doelstelling: de jongeren leren dat de problematiek van polarisatie ook in de Bijbel al voorkwam door middel van het lezen van Daniel 6
Tijdsduur: dertig minuten
Nodig: Bijbels of kopieën van Daniël 6

Het verhaal van Daniël in de leeuwenkuil is een bijbels voorbeeld van discriminatie op grond van geloof. Het verhaal staat in het
bijbelboek Daniël, hoofdstuk 6. Het verhaal is mogelijk al erg bekend bij de jongeren. Vraag daarom als eerste wie het verhaal al
kent. Laat iemand die het verhaal al kent (de grote lijn van) het verhaal vertellen. De jongeren gaan in groepjes uiteen. Elk groepje
krijgt vervolgens een gedeelte van het bijbelverhaal op papier. Zij lezen dit stuk en gaan met één van de twee onderstaande vragen
aan de slag.


1. Ze bedenken hoe dit ánders had kunnen gaan. Hoe hadden mensen anders over elkaar kunnen oordelen? Wie had zich anders kunnen of moeten gedragen? Bijvoorbeeld bij het tekstgedeelte waar Daniël er door zijn collegae wordt ingeluisd. Waarom gebeurt dit? Daniël had beter kunnen weten en niet voor het open raam moeten gaan bidden. Hij had zich moeten aanpassen aan de cultuur en
het geloof van zijn nieuwe land.

2. Ze bedenken hoe je dezelfde situatie tegenwoordig tegenkomt. Bijvoorbeeld: Daniël staat bekend als één van de Judese ballingen. Hij wordt niet als individu behandeld, maar als lid van een cultuur. Dat geldt ook voor veel minderheidsgroepen in onze samenleving nu. Vervolgens maken ze een stripverhaal van dit andere scenario.

Tip: verdeel vooraf het bijbelverhaal in logische stukken en maak zoveel teams als je stukken bijbelverhaal hebt. Een afdruk van het bijbelverhaal kun je makkelijk maken via de website van het Nederlands Bijbelgenootschap. Gebruik de nieuwe Bijbelvertaling in een wat groter lettertype, tekenpapier, viltstiften. Gebruik grote vellen tekenpapier en laat de jongeren groot tekenen. Hang na afloop het complete stripverhaal op als aankleding in de jeugdruimte of kerkzaal.

ROLLENSPEL
Doelstelling: de jongeren proberen zich in bepaalde personen in te leven door middel van een rollenspel
Tijdsduur: veertig minuten
Nodig: de situatieschetsen uit deze werkvorm

Bij dit spel is het de bedoeling dat iedereen lekker actief mee doet. Zorg voor genoeg speelruimte en zet zo nodig stoelen en tafels aan de kant. Bedenk een aantal situaties waarin het draait om identiteit, rollen en relaties en confrontatie en polarisatie. Bijvoorbeeld:

  • Op school draagt bijna iedereen megadure merkkleding, heel belangrijk om erbij te horen. Ga jij mee met die hype of niet?
  • Eén van je klasgenoten geeft een eindexamenfeest waar bijna de hele klas is uitgenodigd. Jij niet.
  • Met een paar jongens uit de buurt ben je buiten. Het gesprek komt op geloof: de meesten hebben een uitgesproken mening: geloven is ouderwets en dom! Jij gaat wel eens naar de kerk of een kerkgroep. Wat doe of zeg jij?
  • Met een stel meiden loop je door het winkelcentrum; ze willen make-up stelen. Een meisje dat jij maar een suf kind vindt, wil eigenlijk niet. Wat doe jij?

Speel deze situaties uit. Telkens neemt één iemand de rol in van degene die moet kiezen. Degene die geen merkkleding draagt,  omdat hij of zij dat niet belangrijk vindt, niet kan betalen et cetera. De reden mag de speler zelf verzinnen. Net zoals de keuze. Wat doe je op zo'n moment. Ga je tóch naar dat feest, zoek je je eigen vrienden op, ga je in een hoekje zitten? Daarnaast zijn er de verleiders/meelopers van buitenaf. Degenen die niet direct in het rollenspel meespelen, maar vanaf de zijlijn commentaar geven om ‘de
weg van de minste weerstand' te kiezen. Zij roepen kreten als: ‘gewoon niks zeggen'; ‘wat maakt het uit'; ‘dit is niet jouw echte vriendengroep dus je mag je best een beetje anders voordoen'. Wissel per situatie minstens één keer van rol. Bespreek na elke situatie met elkaar:

- Wat gebeurde er?
- Wat zou jij gedaan hebben? Speel dit eventueel uit, als het heel anders gaat.
- Wie was leider, meeloper of buitengeslotene?
- Hoe voelde het om die rol te hebben?
- Hoe kwam het over?
- Ben je dit in werkelijkheid wel eens tegen gekomen? Wanneer? Wat deed je toen?

Naar overzicht werkvormen

www.jop.nl maakt gebruik van cookies.
De website van de Jop gebruikt cookies van Google Analytics om de eigen kwaliteit te verbeteren. Deze gegevens zijn anoniem gemaakt. Soms wordt echter inhoud getoond van Facebook, YouTube of Twitter; deze social media gebruiken hun cookies ook om advertenties te tonen.